ZAIKS, ZPAV…

zaiks-zpavPrzepisy prawne

W myśl obowiązujących w Polsce przepisów prawnych organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi mogą żądać od właścicieli zawarcia umowy na odtwarzanie utworów w hotelach, barach, kawiarniach i restauracjach. Może mieć to miejsce w przypadku, gdy dany obiekt chce odtwarzać publicznie muzykę chronioną przez ZAiKS lub inne organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi, takie jak STOART, SAWP, ZAPA i ZPAV.

Wynika to z obowiązującej w Polsce ustawy z dnia 4 lutego 1994 r. o prawie autorskim i prawach pokrewnych (Dz. U. z dnia 23 lutego 1994 r.). Inspektorzy reprezentujący organizację zbiorowego zarządzania mogą odwiedzić dowolny lokal i uświadomić właścicielowi firmy, że nielegalnie odtwarza muzykę. OZZ może zażądać zapłacenia zaległych tantiem (udowadniając to na podstawie płaconego przez przedsiębiorcę abonamentu radiowo-telewizyjnego, maksymalnie za trzy lata wstecz) i podpisania stosownej umowy licencyjnej. Może też się zdarzyć, że gdy przedsiębiorca nie będzie chciał pójść na ugodę z organizacją, sprawa trafi do sądu, który maksymalnie może zasądzić zapłacenie tantiem za pięć lat.

Obowiązki z tytułu odtwarzania

Przedsiębiorca, który prowadzi działalność gospodarczą z muzyką w tle, musi podpisać umowę ze stosowną organizacją zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi i uiszczać tantiemy, czyli opłaty za publiczne odtwarzanie muzyki. Obowiązek taki ciąży nie tylko na dyskotekach, ale także restauracjach, pubach, wszelkiego rodzaju obiektach noclegowych, kawiarniach, barach, a nawet… zakładach fryzjerskich.

Dla kontrolerów ważne jest to, że odtwarzanie muzyki w lokalach ma wpływ na ich dochody (wystarczy nawet, że umila czas, który spędzają tam klienci). Zwolnione z opłat na rzecz organizacji są osoby urządzające imprezy o charakterze prywatnym, takie jak wesela czy urodziny.

Jak wynika z ustawy, uprawnieni (a więc autorzy, wykonawcy i producenci fonogramów) mają prawo uczestniczyć w zysku generowanym przez odtwarzanie muzyki w danym lokalu.

Nie jest łatwo

Niestety, jak się okazuje do publicznego odtwarzania muzyki nie wystarczy podpisanie umowy z jedną organizacją zbiorowego zarządzania. Obecnie w Polsce działają cztery organizacje zbiorowego zarządzania prawami autorskimi i pokrewnymi reprezentujące odpowiednio:

  • Stowarzyszenie Autorów (ZAiKS),
  • Związek Autorów i Producentów Audiowizualnych (ZAPA),
  • Związek Producentów Audio-Video (ZPAV),
  • Stowarzyszenie Artystów Wykonawców Utworów Muzycznych i Słowno-Muzycznych (SAWP),
  • Związek Artystów Wykonawców (STOART).

Należy więc zawrzeć odpowiednią umowę z każdą z nich.

Każda Organizacja zbiorowego zarządzania działa w innym obszarze praw chronionych (twórców, producentów fonogramów i wideogramów oraz artystów wykonawców).

ZAIKS (reprezentuje autorów)

Zgodnie z Ustawą o prawie autorskim i prawach pokrewnych, każdy przejaw działalności twórczej o indywidualnym charakterze, zwany utworem, jest chroniony prawem. Wykorzystanie utworu wymaga zgody autora bądź reprezentującej go organizacji zarządzania prawami autorskimi. ZAIKS reprezentuje prawa autorów utworów słownych, muzycznych, słowno-muzycznych, (w tym w utworach audiowizualnych, takich jak film, teledysk), utworów choreograficznych, dramatycznych, dramatyczno-muzycznych, muzyczno-choreograficznych. Zgoda na wykorzystanie tych utworów przybiera formę umowy licencyjnej.

ZPAV (reprezentuje producentów i wydawców)

W rozumieniu art. 6 pkt 9 w związku z art. 101 ustawy o prawie autorskim i prawach pokrewnych z dnia 4 lutego 1994 r. odtworzeniem fonogramu lub wideogramu jest jego udostępnienie bądź przy pomocy nośników dźwięku, obrazu lub dźwięku i obrazu, na których fonogram lub wideogram został zapisany, bądź przy pomocy urządzeń służących do odbioru programu radiowego lub telewizyjnego, w którym fonogram lub wideogram jest nadawany. Na podst. art. 94 ust. 5 ww. ustawy w przypadku odtwarzania wprowadzonego do obrotu fonogramu lub wideogramu producentowi przysługuje prawo do stosownego wynagrodzenia. Dokonując zatem publicznego odtworzenia fonogramu lub wideogramu użytkownicy zobowiązani są do zawarcia ze ZPAV umowy określającej wysokość oraz warunki płatności wynagrodzenia z tytułu odtwarzania fonogramów i/lub wideogramów.

STOART (reprezentuje artystów wykonawców)

Od 1994 r. ustawa o prawie autorskim i prawach pokrewnych chroni również wykonawców artystycznych wykonań, stąd konieczność wnoszenia opłaty również do STOART (do ZAiKS wpływają tantiemy dla autorów i kompozytorów)

SAWP (reprezentuje artystów wykonawców)

Na rzecz Artystów zrzeszonych w stowarzyszeniu opłaty wnoszone są z tytułu ODTWORZEŃ artystycznych wykonań utworów muzycznych i słowno-muzycznych w miejscach publicznych, takich jak: placówki handlowe, obiekty gastronomiczne, hotele, transport publiczny, zakłady usługowe np. salony fryzjerskie, salony kosmetyczne, spa.

Wynagrodzenia wpłacane do SAWP na rzecz reprezentowanych Artystów Wykonawców są należne z mocy Ustawy o Prawie Autorskim i Prawach Pokrewnych z 4.02.1994 r. z póź. zm. (Dz.U. Nr. 90/2006 poz. 631). Ich wysokość określona jest w umowie SAWPu z Użytkownikiem (Kontrahentem).

W naszej ofercie znajdą Państwo muzykę Royalty Free, która zwolniona jest z opłat ww. organizacji.